Eğitim
Çocuğunuza Sözlük Okutun
  25 Ocak 2018 Perşembe , 14:12
Çocuğunuza Sözlük Okutun
Çocuğunuzun kelime bilgisini artırmak ve iletişim becerilerine katkı sağlamak için ona sözlük okutmaya ne dersiniz?

Bir çocuğun yaşından beklenmeyecek cümleler kullandığına çoğu kez şahit olmuş ve “Büyümüş de küçülmüş, kullandığı kelimelere bak” diyerek şaşırmışsınızdır.

Çocuklar, yeni şeyler öğrenmeye oldukça heveslidir. Ana dilini ya da yabancı bir dili öğrenirken birçok kelimeyi duyar, aklına yerleştirir ve çoğu zaman kelimelerin anlamlarını bilmeden konuşurlar. Zaman içerisinde bu kelimeleri özümseyip anlamlandırırlar.

Yanlış Öğrenmelerin Önüne Geçilmeli

Yapılan araştırmalar, çocukların dili öğrenmesinin ve düşünce dünyasının gelişmesinin kelime bilgisinin fazlalığı ile doğru orantılı olduğunu belirtiyor. Uzmanlar ise, çocuklarla iletişim kurarken kelimelerin gerçek anlamlarının yanı sıra, o kelimelerin yerine kullanıldığında farklı çağrışımlar yaratmayacak kelimeler varsa onları da kullanmanızı ve genel isimlerinden ziyade nesnelerin kendine has isimleri varsa (Kamyon yerine tır, kepçe, buldozer…) onları da çocuğunuza öğretmeye çalışmanızı öneriyor.

Ancak, çocukta yanlış öğrenmelerin önüne geçmek ve dil öğreniminde uygun bir yöntem izlemek adına en akıllı çözümün çocuğunuza sözlük okuma alışkanlığı kazandırmanız olacağını da söylüyorlar.

Sözlük, İçinde Birçok Unsuru Taşır

Bizlerin sıkça yaptığı bir hatadır ki sözlükleri sadece kelimelerin anlamlarını öğrendiğimiz bir başvuru kaynağı olarak düşünüyoruz. Oysa sözlük, dilin bütün hazinelerini içinde barındıran bir yazım kılavuzu, bir gramer kitabı, kelimenin kökenini ve kullanımını bildiren bir kaynaktır.

Peki, çocuklarımıza sözlük okutmanın faydaları nelerdir?

1) Kelime haznesinin artmasıyla birlikte çocuğunuzun kendini ifade etmesi kolaylaşacak, doğru düşünme becerileri gelişecek ve karşı tarafı yanlış anlama riski ortadan kalkacaktır. Çünkü, dile hâkim olan bir kişinin öncelikle anlamlandırma gücü gelişir.

2) Çocuğunuzun okuldaki derslerine katkı sağlayacaktır; ama bunu sadece dil derslerine katkı olarak düşünmeyin. Çünkü matematik de anlamadan öğrenilmez, Türkçe de, fen bilgisi de…

3) Çocuğunuz harflerin sıralanmasını daha iyi öğrenecek ve bu sayede aradığını hızlı bularak sözlük kullanımını verimli hale getirecektir.

4) Dil, kendine has özellikler taşımasıyla birlikte çağın gereksinimleri ve farklı kültürlerle etkileşimin neticesinde, zamanla yeni kelimeleri de kendi içine alır. Sözlük okurken, kullandığımız kelimelerin kökenine dair bilgiler de edinmiş oluruz.

5) Kelimelerin gerçek anlam, mecaz anlam, yan anlam ya da eş anlamlısı gibi anlam bağlamlarını öğrenmeye yardımcı olacaktır.

6) Örnek cümleler sayesinde kelimenin cümle içinde veya deyim içinde kullanımını doğru yerden görme imkanı sağlayacaktır.

7) Kelimenin yapısal değişimlerini görerek, bu değişikliklerin anlama nasıl katkılar sağladığını tespit edebilir.

8) Türk yazar ve şairlerinden alıntılanan cümleler ile edebi kimlikleri ön plana çıkan kişilere aşina olurlar.

Sözlüklere artık gereken değeri vermenin vakti gelmedi mi sizce de? Günümüzün teknoloji dünyasında dilimiz her geçen gün daha da fazla kirlenirken, ana dilini doğru kullanabilen çocuklar yetiştirmek ve onların fikir dünyasını daha geniş tutabilmek hepimize düşen bir görevdir. Çünkü sözlük kullanan çocukların sözde Türkçe değil, özde Türkçe öğrendiğini göreceksiniz.

Aslında bu sadece çocuklar için değil, hepimiz için faydalı olacak bir eylemdir. Ne güzel demiş Ali Şir Nevai; “Türkçenin derinliklerine dalınca, gözlerime on sekiz bin evrenden daha yüksek bin evren göründü” diye.

İlkay Ayça KESİM

Yorumlar
Kod: 1XP4X